កិច្ចពិគ្រោះយោបល់របស់ក្រុមអ្នកជំនាញផ្នែកសារព័ត៌មាន ដែលធ្វើឡើងនៅសណ្ឋាគារសាន់វេ (Sunway Hotel) រំពឹងថា យុទ្ធសាស្ត្រកែទម្រង់គោលនយោបាយរបស់គណបក្សដែលឈ្នះឆ្នោតនៅក្នុង អាណត្តិទី៥ នេះ ទំនងជាពុំទទួលបានលទ្ធផលជាវិជ្ជមាន ផ្លែផ្កាដូចអ្វីដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងនោះទេ។
កិច្ចសន្ទនានេះ ធ្វើឡើងរយៈពេល ៦ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពីប្រមុខរដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន បានដាក់ចេញនូវគោលការណ៍កំណែទម្រង់ស្ថាប័នសំខាន់ៗ និងសេវាសាធារណៈរបស់រដ្ឋសម្រាប់អាណត្តិទី៥ នេះ។
និពន្ធនាយកវិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ ជាភាសាខ្មែរ លោក ប៉ែន បូណា លើកឡើងថា គោលនយោបាយដែល លោក ហ៊ុន សែន ធ្វើកំណែទម្រង់ ដូចជា ជំរុញឲ្យមានវេទិកាសាធារណៈ និងការផ្លាស់ប្ដូរសមាសភាពរដ្ឋមន្ត្រីមួយចំនួនក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ទំនងជាមិនអាចជួយអ្វីបានច្រើន សម្រាប់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីឡើយ។ ប៉ុន្តែថា អ្វីដែលអាចទម្លាយបញ្ហាទាំងនេះទៅបាន គឺត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាចំពោះមុខឲ្យរួចរាល់ជាមុនសិន៖ «ពេលនេះ ប្រទេសកម្ពុជា ខ្ញុំបាននិយាយរួចហើយនៅក្នុងវិទ្យុខ្ញុំ ហាក់ដូចកំពុងប្រឈមចំពោះជម្រើសពីរទេ សំខាន់ណាស់។ ទីមួយ កំណែទម្រង់។ ទីពីរ គឺបដិវត្ត ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរ។ នេះកំពុងតែបង្ហាញចំពោះមុខយើងខ្ញុំ»។
ដោយឡែក លោក ពុយ គា អ្នកឆ្លើយឆ្លងសារព័ត៌មានក្យូដូ (Kyodo) របស់ជប៉ុន ប្រចាំកម្ពុជា គិតថា ការកែទម្រង់សម្រាប់អាណត្តិនេះ ហាក់មិនខុសពីអាណត្តិមុនៗឡើយ។ ពោល គឺការកែទម្រង់លើកនេះ ត្រូវគេដឹងថាមានការរុះរើតិចតួចលើមន្ត្រីផ្នែករដ្ឋាភិបាល ប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋាភិបាលសំខាន់ៗ គឺនៅដូចដើម។ ហេតុនេះ លោកគិតថានេះទំនងជាពិបាកណាស់ ដើម្បីក្នុងការសម្រេចគោលដៅនៃការកែទម្រង់ ដែលអាចទាក់ទាញការជឿទុកចិត្តបាននោះ៖ «យើងមិនដឹងថា តើការស៊ីជម្រៅនៃការកែទម្រង់របស់គាត់ហ្នឹង ហ៊ានប៉ុណ្ណា ហ៊ានកាត់សាច់បានប៉ុន្មាន។ កាត់សាច់ស្អុយរបស់គាត់ ពីព្រោះបើយើងមើលទៅ គ្រាន់តែយើងមើលរដ្ឋាភិបាលត្រឡប់មកវិញ ដូចជាពិបាក។ ជាពិសេស គឺតួអង្គមនុស្សដដែលៗហ្នឹងច្រើន»។
យ៉ាងណាក៏ដោយ កិច្ចប្រជុំនៅទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្ងៃពុធ សប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះ លោក ហ៊ុន សែន បានដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណដំណាក់កាលទីបីថា កំណែទម្រង់ គឺជាចំណុចស្លាប់រស់របស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
ទន្ទឹមនឹងនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្ដេជ្ញាដែរថា លោកនឹងមិនលើកលែងតទៅទៀតឡើយ ហើយក៏មិនបន្ធូរបន្ថយដល់មន្ត្រីក្រោមបង្គាប់របស់លោកដែរ ដែលធ្វើខុស ហើយទុកឲ្យគោលនយោបាយរបស់លោកត្រូវបរាជ័យទៀតទេ៖ «តែ ដល់ដំណាក់កាលព្យាបាលហើយប្រហែលជា ព្រោះជួនកាលគេត្រូវការវះកាត់ ដូចអ្នកជំងឺអ៊ីចឹង បើមិនកាត់វាអាចកង់ស៊ែរ។ គេអាចកាត់ដៃម្ខាងចេញ ដើម្បីគេកុំឲ្យមហារីករាលដាលពេញទាំងខ្លួន។ អ៊ីចឹងទេ រាជរដ្ឋាភិបាល ឬទីកន្លែងណាមិនអាចទុកឲ្យមន្ត្រីម្នាក់ពីរនាក់ បង្កការរំខានក្លាយទៅជាជំងឺមហារីកទេ»។
ជាមួយគ្នានេះ លោក ប៉ែន សមិទ្ធិ ប្រធានក្លឹបអ្នកកាសែតកម្ពុជា ចាត់ទុកថា អ្វីដែលជាការតាំងចិត្តរបស់អ្នកនយោបាយ គឺជាផ្នែកមួយល្អប្រសើរ ប៉ុន្តែសំខាន់នៅត្រង់ថា តើអ្នកនយោបាយនឹងយកការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនផ្អែកលើគោលការណ៍ ធ្វើកំណែទម្រង់នេះ ទៅអនុវត្តបានកម្រិតណា។ បើទោះជាបែបណា លោកគិតថា ការកែទម្រង់គោលនយោបាយដែលប្រសើរ គួរចាប់ផ្ដើមពីប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌សង្គម ដែលជាផ្នែកមួយអាចជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចស្មើគ្នារវាងពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល៖ «ជាយោបល់ផ្ទាល់របស់ខ្ញុំ គឺយុត្តិធម៌សង្គម ជារឿងដែលត្រូវតែចាប់ផ្ដើម ជាអាទិភាព។ មានពេលខ្លះ មនុស្សបានរស់នៅគ្រប់គ្រាន់គួរសមហើយ ផ្លូវអាចមានបញ្ហាតិចតួច លិចនៅពេលភ្លៀងអាចទ្រាំទ្របាន ប៉ុន្តែភាពអយុត្តិធម៌នៅក្នុងសង្គម គឺជារឿងលំបាកដែលនឹងទ្រាំទ្រ»។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ទាមទារឲ្យមានការកែទម្រង់គោលនយោបាយភ្លាមៗក្រោយពីប្រជុំសភាជា លើកដំបូង កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា រួច។ ស្ថិតក្រោមហេតុផលនេះ ត្រូវបានអ្នកវិភាគសង្គមគិតថា នោះទំនងជា លោក ហ៊ុន សែន មើលឃើញពីការបរាជ័យរួចទៅហើយ ក្នុងការបោះឆ្នោតកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា កន្លងទៅ។ នៅក្នុងនីតិកាលទី៥ នេះ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានរបូតកៅអីសភាចំនួន ២២អាសនៈ ក្នុងចំណោម ៩០អាសនៈ កាលពីអាណត្តិទី៤។
ថ្លែងនៅក្នុងវេទិកាអ្នកនិពន្ធសារព័ត៌មានអំពីការសម្លឹងមើល ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំខាងមុខ ក្រោមការដឹកនាំនៃរដ្ឋាភិបាលថ្មី។ ក្រុមអ្នកជំនាញផ្នែកវិស័យសារព័ត៌មាននៅកម្ពុជា គិតថា ឆន្ទៈនយោបាយរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី គឺជាយន្តការដែលអាចធ្វើឲ្យក្បាលម៉ាស៊ីននៃរដ្ឋាភិបាលថ្មីមានភាព ជោគជ័យ។ ប៉ុន្តែ គេត្រូវពិនិត្យថា តើការកែទម្រង់នោះឆ្លើយតបនឹងគោលការណ៍ដែលដាក់ចេញដែរឬទេ។ ក្នុងន័យនេះ គេគិតថា ទំនងជាពិបាកណាស់ដែលអាចធ្វើឲ្យគោលនយោបាយថ្មីនេះសម្រេចតាមបំណង។
តំណាងមូលនិធិខុនរ៉ាដ ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា លោក ដេននីស រេយ (Denis Schrey) និយាយថា ដើម្បីទាក់ទាញការគាំទ្រ និងការជឿទុកចិត្តពីម្ចាស់ឆ្នោត គណបក្សនយោបាយទាំងពីរគួរធ្វើកំណែទម្រង់ឲ្យបានស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត សម្រាប់រយៈពេល ៥ឆ្នាំខាងមុខនេះ។ លោកគិតថា ការកែទម្រង់ គឺជាផ្នែកមួយ ប៉ុន្តែការអនុវត្តឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព ទើបជាមធ្យោបាយដ៏ប្រសើរ៖ «ខ្ញុំជឿជាក់ថា ក្នុងរយៈពេល ៥ឆ្នាំងខាងមុខទៀតនេះ ពិតជាមានការកំណែទម្រង់មួយដ៏ចាំបាច់ ទើបអាចកសាងជំនឿទុកចិត្តបាន។ ក្នុងនោះ ទាមទារឲ្យមានការកែទម្រង់ផ្នែកនយោបាយ ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងនីតិរដ្ឋ។ ជាពិសេស ធ្វើឲ្យវិស័យសារព័ត៌មានមានភាពសេរី និងប្រសិទ្ធភាព»។
ចំណែក កៃ គឹមសុង និពន្ធនាយកកាសែតភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ ភាសាខ្មែរ មានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលកែទម្រង់គោលនយោបាយរួចហើយ ប៉ុន្តែអនុវត្តប្រហាក់ប្រហែលអាណត្តិទី៤ បញ្ហានេះនឹងមិនបានផលច្រើនឡើយ៖ «តើ ៧% ហ្នឹង វាប្រាកដបានទៅប្រជាពលរដ្ឋ។ វាចែករំលែកគេហៅសៀ (Share) ទៅប្រជាពលរដ្ឋ ឬក៏បានតែ ១៥% នៃក្រុមមនុស្សអ្នកមានទេ។ ឧបមាថា បើសិនយើងគូរពីរ៉ាមីតវិញ គឺថា ជី.ឌី.ភី (GDP) ៧% ហ្នឹង នៅវើលបេង (World Bank) របាយការណ៍នៅវើលបេង យើងឃើញហើយបានតែ ១៥% នៃកំពូលទេ គឺក្រុមមនុស្សអ្នកមាន។ អ៊ីចឹង ជី.ឌី.ភី ឥតបានទៅដល់អ្នកស្រុកស្រែចម្ការជនបទទេ អាហ្នឹងរឿងសេដ្ឋកិច្ច។ ហើយមួយទៀតសង្គមកិច្ច សង្គមកិច្ចយើងឃើញហើយ យើងត្រូវតែធ្វើឲ្យប្រាកដ ធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមានផ្ទះនៅ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវមានការងារធ្វើ សីលធម៌ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវឲ្យប្រសើរជាងមុន»។
នេះពុំមែនទើបតែលើកទីមួយទេដែល លោក ហ៊ុន សែន ព្រមានធ្ងន់ៗដល់មន្ត្រីរបស់លោក ហើយប្រកាសអំពីការកែទម្រង់គោលនយោបាយ។ ពោល គឺលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏ធ្លាប់ព្រមានដាក់អាយុជីវិតខ្លួនលោក ផ្ទាល់ផងដែរ បើលោកការពារធនធានសម្បត្តិធម្មជាតិមិនបាន និងកាត់បន្ថយអំពើពុករលួយ ព្រមទាំងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌សង្គម ដែលរងការរិះគន់ថា មានភាពស្មុគស្មាញនោះ៕
ដោយៈ ម៉ម មុនីរតន៍ - RFA
ដោយៈ ម៉ម មុនីរតន៍ - RFA
